Nhiều anh em tiện tay ghim miếng chuối vào lồng rồi để mặc từ sáng đến chiều. Thói quen cho ăn tùy tiện này rất dễ làm chim rối loạn tiêu hóa.
Anh em nên luân phiên mỗi ngày 1 đến 2 loại quả quen thuộc. Riêng chuối ăn khoảng 3 ngày mỗi tuần tránh dính mỏ. Tuyệt đối cấm quả bơ; táo, cherry, mơ, mận, đào phải bỏ hạt trước khi cho ăn. Thấy chim đi phân lỏng hãy ngưng ngay.
Bấm Thêm để Google ưu tiên hiện bài chăm chim của TAICHEL cho bạn.
Quả bơ: vì sao phải gạch thẳng khỏi danh sách?
Quả bơ chứa độc tố persin ở lá, vỏ, hạt và phần thịt quả. Đây là loại quả có bằng chứng định lượng rõ nhất về liều gây chết. Nhiều người cho ăn nhầm vì nghĩ bơ bổ dưỡng cho người thì chim cũng ăn tốt. Một nghiên cứu y khoa phương Tây công bố trên PubMed ghi nhận các thí nghiệm gây độc định lượng.
Yến hót (budgerigar) ăn 1 gam bơ đã kích động, tự nhổ lông. Ăn 8,7 gam bơ nghiền thì chết trong 48 giờ. Có 6 con yến hót và 1 con canary chết trong khoảng 24 tới 47 giờ sau liều đầu tiên.
Triệu chứng gồm lờ đờ, khó thở, suy sụp, chết đột ngột, có thể chỉ vài giờ sau khi ăn. Vì thế, anh em hãy loại bỏ bơ hoàn toàn.
Ngoài bơ, anh em cần cảnh giác thêm hạt vài loại quả. Thịt táo, lê, cherry, mơ, mận, đào ăn được, nhưng phải bỏ hạt vì chứa chất sinh cyanide.
Hoa quả cho chim cảnh: chọn loại nào và vì sao phải luân phiên?
Anh em nên luân phiên mỗi ngày 1 tới 2 loại quả quen thuộc. Năm món phổ biến gồm chuối xiêm chín, cam ngọt, đu đủ chín, ổi chín và xoài chín. Hai nguồn Thái Lan xem việc xoay vòng này là phương pháp phòng bệnh hằng ngày.
- Chuối xiêm chín: quả nền quen thuộc ở Thái Lan và lịch xoay vòng của một nhà cám Việt Nam.
- Cam ngọt: nằm trong nhóm luân phiên; nguồn không mô tả tác dụng riêng nào.
- Đu đủ chín: có mặt trong nhóm luân phiên Thái Lan lẫn lịch xoay vòng theo tuần của Việt Nam.
- Ổi chín: nằm trong nhóm luân phiên; nguồn không nêu liều hay cách sơ chế riêng.
- Xoài chín: quả cuối trong nhóm luân phiên; nguồn cũng không nêu liều riêng.
Quy tắc cốt lõi là luân phiên 1 tới 2 loại mỗi ngày, không lặp liên tục nhiều ngày. Ăn chuối liên tục nhiều ngày dễ làm biến dạng giọng do thịt chuối dính mỏ. Với quả nhập khẩu, hãy ngâm nước muối vài phút trước khi cho ăn. Anh em Malaysia cấm hẳn chuyện đưa thẳng vào lồng vì hóa chất tồn dư.
Tùy từng giai đoạn chăm chim, anh em hãy điều chỉnh thực đơn thật khéo. Bạn có thể xem thêm chào mào thay lông ăn trái cây gì để dưỡng sắc lông. Với chim đi thi, xem bài trái cây cho chào mào đi thi bền lực để giữ thể lực.
Bảng lịch cho hoa quả theo từng nguồn và nước gốc có gì đặc biệt?
Dưới đây là bảng đối chiếu cách cho hoa quả từ các nguồn thực tế. Toàn bộ khác biệt và mâu thuẫn giữa các vùng nuôi đều được giữ nguyên.
| Nguồn và nước | Loại quả | Nhịp theo nguồn | Cảnh báo của chính nguồn đó |
|---|---|---|---|
| Thái Lan (hai nguồn) | Chuối xiêm, cam, đu đủ, ổi, xoài | Mỗi ngày 1–2 loại | Ăn chuối liên tục làm biến dạng giọng do dính mỏ |
| Malaysia (hai nguồn) | Chuối emas, chuối nipah | Emas ăn trong ngày, nipah để lâu | Cấm chuối chưa chín; người ở Besut nói giống khác batu, berangan làm phân lỏng |
| Việt Nam (nhà cám) | Chuối, cà rốt, đu đủ, dưa leo | Thứ 2, 4, 6 chuối; thứ 3 cà rốt; thứ 5 đu đủ; thứ 7 dưa leo | Tránh quả tẩm thuốc như táo tàu hại ruột |
| Philippines | Chuối chín | Bữa phụ 1–2 ngày trước thi | Làm bữa phụ nạp năng lượng ngắn hạn |
| Việt Nam (dân gian) | Chuối chín | 2–3 ngày một lát dày 0,5 xăng-ti-mét | Chưa thuần dùng que xiên nan lồng |
| Malaysia (truyền miệng) | Quả nhập khẩu | Ngâm nước muối vài phút | Cấm ăn trực tiếp do hóa chất tồn dư |
Giữ nguyên các mâu thuẫn giữa các nguồn để anh em tham khảo.
Chuối cho chim: chọn loại nào, dày bao nhiêu và mấy ngày một lần?
Chuối là thức quả nền quen thuộc nhất của anh em chơi chim. Bạn nên chọn chuối chín kỹ, cắt lát mỏng và giữ nhịp cách ngày. Chuối emas vỏ mỏng nhanh hỏng nên ăn ngay trong ngày. Chuối nipah thì để được lâu hơn, cấm chuối chưa chín hẳn.
Tại vùng Besut, có người nói giống khác ngoài chuối batu và chuối berangan làm phân chim bị lỏng. Anh em hãy để ý phân chim để chọn giống chuối thích hợp.
Khi chia sẻ chim khuyên ăn gì, dân gian dặn: ăn chuối 2–3 ngày một lát dày 0,5 xăng-ti-mét. Chim chưa thuần thì xiên nan lồng chứ không thò tay vào. Lịch nhà cám Việt Nam khuyên cho chuối khoảng 3 ngày mỗi tuần xen kẽ quả khác. Tại Philippines, chuối chín được chọn làm bữa phụ 1–2 ngày trước thi.
Hoa quả đỏ và chuyện lên má đỏ: mẹo này đúng hay sai?
Khi thay lông, anh em thường tăng quả đỏ để mảng lông đỏ ở má và dưới đuôi lên màu. Mẹo dân gian này đúng kết luận, nhưng cách giải thích chưa thật chuẩn xác. Sắc tố lông hình thành nhờ carotenoid trong thức ăn. Màu đỏ vỏ quả chưa chắc là carotenoid, vì nhiều loại đỏ tím lại thuộc nhóm sắc tố khác.
Do đó, anh em nên chọn củ quả giàu carotenoid như cà rốt, bí đỏ, đu đủ. Nguồn chăn nuôi Việt Nam gợi ý băm nhỏ cà rốt, bí đỏ, rau muống, cải xanh trộn thức ăn hằng ngày. Dù vậy, không nên cho ăn quá nhiều rau củ tươi vì dễ gây phân lỏng.
Bạn có thể xem thêm về sắc tố lông má đỏ chào mào. Đừng bỏ lỡ bài chào mào má trắng lên má đỏ bao lâu để chăm chuẩn. Mùa thay lông, kết hợp củ quả cùng hạt dưỡng đấu làm nền dinh dưỡng giúp sắc lông bền đẹp.
Khi nào chim phải NGƯNG hoa quả, hoặc phải giảm ngay lập tức?
Anh em cần ngưng hoặc giảm hoa quả ngay khi thấy chim khàn giọng, phân lỏng, hoặc đang vào lửa. Thức ăn có dấu hiệu kém an toàn cũng phải dẹp ngay tức khắc.
- Chim khàn giọng: Nguồn Indonesia cấm hẳn dưa leo, su su. Ngược lại, nguồn Thái Lan dùng dưa leo giải nhiệt sau nắng nhưng nhắc tách nắng ngay. Anh em có thể xem thêm bài về dưa leo cho chào mào.
- Vào lửa: Với vành khuyên, sau mọc lông xong khoảng một tháng thì tăng bột tép, đường, ít bột sâu khô. Lúc này ngưng hoa quả tới khi chim bắt đầu sổ tràng. Bột sâu khô nóng, quá tay dễ làm xoăn lông, gãi rỉa.
- Phân lỏng: Sau đổi quả, hãy xem chào mào đi phân lỏng sau ăn trái cây lịch 48 giờ. Kết hợp đối chiếu cùng cách đọc phân chào mào để xử lý nhanh. Dân gian có mẹo dùng lá ổi trị tiêu chảy cho chim. Nguồn Thái Lan khuyên thay thức ăn hằng ngày vì phân lỏng dễ tái phát nếu vệ sinh kém.
- Hóa chất: Tránh quả tẩm thuốc như táo tàu hại ruột. Quả nhập khẩu phải ngâm nước muối vài phút trước khi cho ăn.
- Củ luộc: Dân gian dùng khoai lang, khoai tây, khoai mỳ (sắn), cà rốt luộc. Khoai mỳ sinh xyanua phải luộc kỹ bỏ nước. Khoai tây mọc mầm hay vỏ xanh chứa solanine gây hại. Trong khi đó, khoai lang và cà rốt luộc thì an toàn.
- Thừa sắt: Cám và quả tươi ít sắt nên chiếm khoảng chín phần mười khẩu phần. Tránh thức ăn cho chó mèo hay ngũ cốc tăng cường sắt. Chứng ứ sắt ở gan chim thường xuất hiện rất muộn.
- Giấm táo: Nghiên cứu đối chứng nồng độ rất thấp không thấy tác dụng lên tăng trọng hay chuyển hóa. Hiệu quả thực tế của giấm táo vẫn chưa rõ.
Kinh nghiệm ở Đà Lạt: quả trong lồng hỏng chậm hơn nhưng chim ăn thế nào?
Ở xứ sương lạnh Đà Lạt, nhiệt độ mát khiến lát quả trong lồng thâm chậm hơn vùng nóng. Vì thế, nhiều anh em hay để nguyên cả ngày. Nghệ nhân TAICHEL ở Đà Lạt có hơn 20 năm đồng hành cùng người chơi chim.
Ẩm cao làm mặt cắt nhớt và lên mốc. Anh em phải nhìn lát quả chứ đừng nhìn đồng hồ. Sáng lạnh, chim ăn chậm và ăn ít hơn hẳn vùng nóng. Do đó, bạn không thể bê nguyên nhịp của nơi khác, mà cần giảm lượng quả ghim mỗi lần.
Mùa mưa dài là lúc chim rất dễ gặp phân lỏng sau khi đổi quả. Anh em hãy phòng tránh chào mào đi phân lỏng mùa mưa để giữ đường ruột chim khô ráo.
Câu hỏi thường gặp về hoa quả cho chim cảnh
Mỗi ngày cho chim ăn mấy loại quả là đủ?
Nên cho ăn luân phiên mỗi ngày 1 tới 2 loại quả, không lặp lại liên tục nhiều ngày. Cách này giúp chim hấp thu đa dạng chất và tránh ngán.
Chim ăn chuối hằng ngày có sao không?
Không nên cho ăn hằng ngày vì thịt chuối dính mỏ dễ làm biến dạng giọng hót. Bạn chỉ nên dùng chuối khoảng 3 ngày mỗi tuần xen kẽ quả khác.
Ngoài bơ thì còn quả nào phải tránh?
Bơ cấm toàn phần từ lá, vỏ, hạt đến thịt vì độc tố persin. Táo, cherry, mơ, mận, đào ăn được phần thịt nhưng phải bỏ hạt vì sinh cyanide.
Chim đi phân lỏng sau khi ăn trái cây thì làm gì?
Anh em cần bỏ ngay lát quả thừa, dọn sạch khay lồng và tạm ngưng hoa quả trong ngày. Sau đó thay thức ăn mới hằng ngày và theo dõi thể trạng chim.
Kinh nghiệm chăm sóc không thay thế tư vấn thú y.
